دانلود رایگان حل المسائل علوم و فنون ادبی 1 دهم رشته انسانی

دانلود حل المسائل کتاب علوم و فنون ادبی 1 دهم رشته انسانی

علوم و فنون ادبی 1 دهم رشته انسانی

پایه : دهم 

حل کامل تمرینات درسی 

شامل گزیده نکات و خلاصه درس 

سال تحصیلی 95-96

حجم : 14 مگابایت

تعداد صفحه :35

کیفیت : بسیار خوب

 

جهت دانلود حل المسائل علوم و فنون ادبی دهم کلیک کنید 

 

جهت دانلود حل المسائل دیگر کتاب ها دهم  کلیک کنید

 

 دانلود کتاب حل المسائل علوم و فنون ادبی 1 دهم رشته انسانی

 

   دانلود کتاب حل المسائل ریاضی و آمار 1 دهم رشته انسانی

 

علائمی در نوزاد که ممکن است شما را بترساند

کتاب‌های زیادی درباره‌ی بارداری و زایمان خوانده‌اید. کلاس‌های مختلف رفته‌اید. حالا نوزاد شما متولدشده است. چقدر درباره‌ی او می‌دانید؟

10 مورد عجیب اما عادی در نوزادان تازه متولد شده
Cradle Cap یا درماتیت سبوره نوزادی

درماتیت سبوره یک بیماری پوستی شایع در نوزادان است. علت اصلی پیدایش این مشکل مشخص نیست. عارضه به شکل لکه‌هایی زردرنگ و چرب روی سر و گاه صورت نوزاد نمودار می‌شود. اما باید بدانید این لکه‌ها پس از چند ماه خودشان از بین می‌روند. می‌توانید دو یا سه بار در هفته روی آن‌ها روغن بچه بمالید تا سریع‌تر رفع شوند.

زمان رفتن نزد پزشک: خوشبختانه این بیماری زیاد جای نگرانی ندارد و تنها چند دانه‌ی ساده است. اگر متوجه شدید شرایط نوزاد در حال بدتر شدن است و تکه‌های زردرنگ به پشت سر او در حال گسترش‌اند شاید بهتر باشد با پزشک نوزادتان مشورت کنید.

مدفوع خیلی زیاد

شاید استفاده از کلمه‌ی " خیلی زیاد " کمی اغراق باشد. شما تنها مادری نیستید که مجبورید با وجود پوشک مدفوع کودکتان را از روی ملافه‌ها تمیز کنید. مدفوع کودکان بیشتر مایع است و بافت‌هایی شبیه بهدانه‌ی خردل نیز در آن وجود دارد.

زمان رفتن نزد پزشک: تا زمانی که مدفوع کودک رنگ دارد ( رنج رنگی قهوه‌ای تا سبز و زرد ) و تکه‌های دانه مانند در آن دیده می‌شود اشکالی وجود ندارد. اما اگر در مدفوع نوزاد خود متوجه لکه‌ی خون شدید وقت آن رسیده است که نزد پزشک بروید.

سینه‌های بزرگ

هورمون‌هایی که در تمام بارداری شما را اذیت می‌کردند را به یاد می‌آورید؟ خوب مقداری از آن به نوزاد شما هم منتقل‌شده است. متأسفانه یکی از عوارض جانبی نه ماه بودن نوزاد در شکم شما می‌تواند همین بزرگ شدن سینه‌ها باشد. قرار گرفتن نوزاد در معرض هورمون‌های بدن شما سبب رشد بافت سینه شده است و از بین رفتن این هورمون‌ها زمان می‌برد. اما نگران نباشید، چیزی وجود ندارد که بخواهد ذهن شما را درگیر کند، این مشکل خودش برطرف خواهد شد.

زمان رفتن نزد پزشک: دقت کنید آیا هرگونه قرمزی اطراف سینه‌های نوزاد می‌بینید یا نه. اگر این‌طور است دمای بدن او را اندازه بگیرید. اگر قرمزی با تب همراه بود می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد و باید کودک خود را نزد پزشک ببرید.

10 مورد عجیب اما عادی در نوزادان تازه متولد شده

صداهای عجیب

اگر انتظار کمی گریه‌ی گاه‌وبیگاه از نوزاد خود داشته‌اید بهتر است دوباره به این موضوع فکر کنید. نوزاد شما ممکن است خروپف کند، ناله کند و خرناس بکشد و هر نوع صداهای عجیب و خنده‌دار دیگری که انتظار آن را نداشته‌اید. همه‌ی این صداهای عجیبی که شما می‌شنوید به علت باریک بودن مسیرهای عبور هوا در مراحل اولیه‌ی زندگی نوزاد تازه متولدشده است. این مسیر باریک باعث می‌شود مخاط در آن گیرکرده و این صداها ایجاد شوند.

زمان رفتن نزد پزشک: دقت کنید آیا نوزاد با هر بار نفس کشیدن خرخر می‌کند یا نه. اگر این‌طور است شاید مشکل تنفسی داشته باشد.

عطسه‌های مداوم

به یاد داشته باشید کودک شما تازه وارد این جهان شده است و ممکن است به بسیاری از چیزهایی که شما در مقابل آن ایمنید حساس باشد. بنابراین اگر کودک شما بیمار نیست اما مرتباً عطسه می‌کند شاید در تلاش است ذرات خارجی را از مسیرهای تنفسی خود دور کند. نگاه کردن به خورشید نیز می‌تواند عامل دیگری برای عطسه باشد. دلایل رایج دیگر عطسه‌های زیاد تلاش کودک برای رهایی از مخاط اضافی و حتی مایع آمنیوتیک از مسیرهای تنفسی است.

زمان رفتن نزد پزشک: اگر عطسه‌های کودک با صدای خس‌خس همراه است او را برای معاینه نزد پزشک ببرید. ممکن است علت عطسه‌ها آلرژی یا چیزهای دیگری باشد که نیاز به درمان دارند.

حرکات تشنجی ناگهانی

حرکات تشنجی رندم و انقباض عضلات می‌تواند در ابتدا برای شما نگران‌کننده به نظر برسد اما همه‌ی این‌ها را بخشی از مراحل رشد کودک بدانید. در ماه‌های اول پس از تولد کودک با تغییرات زیادی مواجه می‌شود که هریک می‌تواند باعث واکنش‌های ناشی از وحشت‌زدگی در کودک شود. شاید این واکنش‌ها رندم بوده و یا اینکه بر اثر صدایی باشند که کودک شنیده است، به‌هرحال این‌ها بعد از سه یا چهار ماه رفع می‌شوند.

زمان رفتن نزد پزشک: تنها اگر کودک این واکنش‌ها را نشان نداد باید نگران شوید. این یعنی چیزی درست نیست. در این شرایط بهتر است با پزشک مشورت کنید.

10 مورد عجیب اما عادی در نوزادان تازه متولد شده

شکل عجیب سر

زایمان کار سختی است اما باید به یاد داشته باشید شما این کار را تنهایی انجام نداده‌اید. نوزاد برای پایین آمدن از کانال تلاش زیادی می‌کند، درنتیجه ظاهر ملتهب و قرمز او پس از تولد چیز عجیبی نیست. ازآنجایی‌که سر کوچک نوزاد هنوز نرم و قابل‌انعطاف است استخوان لگن شما می‌تواند باعث صاف شدن بخشی از آن شود. حتی اگر این اتفاق زمان زایمان نیفتد ممکن است با زیاد خوابیدن نوزاد به پشت یا پهلو تکه‌ای از سر او صاف شود. اگر متوجه این حالت شدید بهتر است بیشتر نوزاد را در دستان خود نگه‌دارید و زمانی که بیدار است او را دمر بخوابانید.

زمان رفتن نزد پزشک: اگر تلاش خود را کردید ولی بازهم تکه‌هایی از سر نوزاد صاف بودند بهتر است با پزشک مشورت کنید. شاید لازم باشد نوزاد شما موقتاً از کلاه‌های مخصوص استفاده کند تا شکل سر او درست شود. دقت کنید بیشترین زمان اثرگذاری این کلاه‌ها 4 تا 6 ماهگی است، پس بهتر است برای رفتن نزد پزشک زیاد تعلل نکنید.

اندام تناسلی متورم

اگر نوزاد شما به‌تازگی متولدشده است شاید متوجه شوید برخی از اندام‌های او بزرگ‌تر از چیزی است که شما انتظار داشتید. کودک قبل از تولد در شکم شما در معرض هورمون‌ها قرار می‌گیرد. از طرف دیگر این تورم می‌تواند ناشی از مایع اضافه‌ای باشد که در اطراف بیضه‌ها جمع شده است. اما نگران نباشید، این مایع به‌تدریج در طی چند روز از بدن نوزاد دفع خواهد شد.

زمان رفتن نزد پزشک: اگر این تورم تا چند روز پس از تولد نوزاد برطرف نشد بهتر است نزد پزشک بروید، خصوصاً اگر نوزاد شما پسر است.

خون در پوشک

حتی کوچک‌ترین لکه‌های خون در پوشک نوزاد کافی است تا والدین را بترساند. اما همیشه چیز خطرناکی وجود ندارد. دلایل زیادی برای وجود خون در پوشک وجود دارد که اغلب آن‌ها موقت‌اند. اگر نوزاد شما دختر است شاید این خون ناشی از قرارگیری نوزاد در معرض هورمون‌های زیاد در رحم شما بوده است. 

این حالت شبیه به یک عادت ماهانه‌ی خیلی کوچک است که برای نوزاد دختر بر اثر هورمون استروژن در روزهای زایمان  ایجاد می‌شود. هورمون‌ها به‌سرعت از بدن او خارج خواهند شد. دلیل دیگر می‌تواند حرکت سخت مدفوع در روده‌ها باشد که سبب یک زخم کوچک‌شده است. اگر کودک را ختنه کرده‌اید شاید این خون برای زخمی باشد که در حال ترمیم است.

زمان رفتن نزد پزشک: باوجودی که این وضعیت اغلب عادی است اما بهتر است احتمالات را کنار گذاشته و با پزشک مشورتی کنید.

چپ بودن چشم‌ها

در ابتدا انتظار ضعیف بودن چشم‌های نوزاد را باید داشته باشید. کودک شما در تلاش است با توانایی‌هایی که به‌تازگی متوجه آن شده است کار کند، مانند حس بینایی. زمان می‌برد تا بتواند کودک ماهیچه‌های چشم خود را کنترل کند و از تکنیک‌های تمرکز استفاده کند.

زمان رفتن نزد پزشک: اگر پس از گذشت شش ماه هنوز هم کودک شما چشم‌هایش چپ به نظر می‌رسید و نمی‌توانست آن را کنترل کند شاید مشکلی وجود داشته باشد. اگر چشم‌های کودک در دو جهت متفاوت حرکت می‌کند شاید چشم‌های او لوچ است. اگر تنها یک چشم اشتباه حرکت می‌کند شاید مشکل تنبلی چشم و یا آمبلوپی باشد.

از این روستای شگفت انگیز هم دیدن کنید!

 اگر د‌‌‌‌‌‌‌ل تان کشف تازه می‌طلبد‌‌‌‌‌‌‌ و افراد‌‌‌‌‌‌‌ جد‌‌‌‌‌‌‌ید‌‌‌‌‌‌‌، عرصه برایتان مهیاست که بار سفر ببند‌‌‌‌‌‌‌ید‌‌‌‌‌‌‌ . ما شما را با یک محل شگفت انگیز آشنا می‌کنیم؛ ماخونیک.

ماخونیک روستایی است د‌‌‌‌‌‌‌ر بخش مرکزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی ،  این روستا جزو روستاهای شگفت‌انگیز جهان به حساب می‌آید‌‌‌‌‌‌‌. تا سال 1390 این روستا د‌‌‌‌‌‌‌ارای 739 نفر ساکن بود‌‌‌‌‌‌‌ه است. 

روستای ماخونیک یکی از هفت روستای شگفت‌انگیز جهان است و به لحاظ شهرت آن به شهر «لی‌لی‌پوت‌ها» جذابیت‌های حیرت‌انگیزی د‌‌‌‌‌‌‌ارد‌‌‌‌‌‌‌. از روستای ماخونیک تا افغانستان نیم ساعت فاصله است و مرد‌‌‌‌‌‌‌م ماخونیک اصالتا افغان هستند‌‌‌‌‌‌ که د‌‌‌‌‌‌‌ر چند‌‌‌‌‌‌‌ قرن پیش از افغانستان کوچ ‌‌‌‌‌‌‌ و ماخونیک را برای زند‌‌‌‌‌‌‌گی انتخاب کرد‌‌‌‌‌‌‌ه اند‌‌‌‌‌‌‌ . 

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!
د‌‌‌‌‌‌‌ر برخی اسناد‌‌‌‌‌‌‌ قد‌‌‌‌‌‌‌یمی‌که تاریخ نگارش آنها به ۳۰۰ سال قبل می‌رسد‌‌‌‌‌‌‌، نام روستا ماد‌‌‌‌‌‌‌خنیک ذکر شد‌‌‌‌‌‌‌ه‌است. گفته می‌شود‌‌‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌‌‌ر گذشته عد‌‌‌‌‌‌‌ه‌ای مأموران د‌‌‌‌‌‌‌ولتی به این روستا آمد‌‌‌‌‌‌‌ه و اهالی به گرمی‌از آن‌ها استقبال نکرد‌‌‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌‌‌ و با آن‌ها برخورد‌‌‌‌‌‌‌ سرد‌‌‌‌‌‌‌ی د‌‌‌‌‌‌‌اشته‌اند‌‌‌‌‌‌‌ و آن‌ها این نام را برای روستا انتخاب کرد‌‌‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌‌‌.

برخی می‌گویند‌‌‌‌‌‌‌ به د‌‌‌‌‌‌‌لیل وجود‌‌‌‌‌‌‌ شکافی د‌‌‌‌‌‌‌ر کوه نزد‌‌‌‌‌‌‌یک روستا به آنجا ماد‌‌‌‌‌‌‌ه ماخونیک گفته می‌شد‌‌‌‌‌‌‌ه که به مرور زمان به ماخونیک تغییر نام یافته‌است .

از شواهد‌‌‌‌‌‌‌ چنین بر می‌آید‌‌‌‌‌‌‌ که ساکنان روستا د‌‌‌‌‌‌‌ر ابتد‌‌‌‌‌‌‌ا د‌‌‌‌‌‌‌امد‌‌‌‌‌‌‌ار و کوچ‌نشین بود‌‌‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌‌‌ و د‌‌‌‌‌‌‌ر د‌‌‌‌‌‌‌وره‌های بعد‌‌‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌‌‌ر منطقه ماخونیک و به ویژه د‌‌‌‌‌‌‌ر روستای ماخونیک سکونت گزید‌‌‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌‌‌، وجود‌‌‌‌‌‌‌ سنگ‌نگاره‌ای د‌‌‌‌‌‌‌ر نزد‌‌‌‌‌‌‌یکی قنات ماخونیک که نقش‌های چوپانی و بسیار قد‌‌‌‌‌‌‌یمی روی آن نقش بسته نیز گواهی بر قد‌‌‌‌‌‌‌مت سکونت د‌‌‌‌‌‌‌ر ماخونیک است.

از آثار تاریخی ماخونیک می‌توان به سنگ سیاه ماخونیک، بنای برج و قلعه، برج گل انجیر، منزل سرگرد‌‌‌‌‌‌‌ونی و ناد‌‌‌‌‌‌‌ر مرد‌‌‌‌‌‌‌ه اشاره کرد‌‌‌‌‌‌‌.

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!
اگر چه بیشتر اهالی این روستا د‌‌‌‌‌‌‌ارای قد‌‌‌‌‌‌‌ متوسط و غالبا کوتاهی هستند‌‌‌‌‌‌‌ ولی افراد‌‌‌‌‌‌‌ قد‌‌‌‌‌‌‌ بلند‌‌‌‌‌‌‌ نیز بین آنها زند‌‌‌‌‌‌‌گی می‌کنند‌‌‌‌‌‌‌ به نظر می‌رسد‌‌‌‌‌‌‌ به د‌‌‌‌‌‌‌لیل اینکه د‌‌‌‌‌‌‌رب خانه‌های اهالی این روستا بسیار کوتاه و باریک است   این‌گونه تصور شد‌‌‌‌‌‌‌ه که مرد‌‌‌‌‌‌‌م این روستا قد‌‌‌‌‌‌‌ کوتاه هستند‌‌‌‌‌‌‌ .

یکی از عمد‌‌‌‌‌‌‌ه نشانه‌های فرهنگی روستای ماخونیک مسکن است و بافت مسکونی روستا د‌‌‌‌‌‌‌ر د‌‌‌‌‌‌‌امنه تپه و خانه‌ها به‌طور فشرد‌‌‌‌‌‌‌ه ‌به ‌هم و د‌‌‌‌‌‌‌ر گود‌‌‌‌‌‌‌ی زمین ساخته شد‌‌‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌‌‌. کف خانه حد‌‌‌‌‌‌‌ود‌‌‌‌‌‌‌ یک متر از سطح زمین پایین‌تر است و د‌‌‌‌‌‌‌ارای یک د‌‌‌‌‌‌‌رب کوتاه چوبی است.

برای رفتن به د‌‌‌‌‌‌‌اخل خانه باید‌‌‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌‌‌ولا شد‌‌‌‌‌‌‌ه و به زحمت خود‌‌‌‌‌‌‌ را د‌‌‌‌‌‌‌اخل خانه کرد‌‌‌‌‌‌‌. اغلب یکی ،د‌‌‌‌‌‌‌و پله د‌‌‌‌‌‌‌رگاهی را به کف خانه متصل می‌کنند‌‌‌‌‌‌‌. به علت آنکه هوای این ناحیه سرد‌‌‌‌‌‌‌ است، مرد‌‌‌‌‌‌‌م خانه‌ها را کوچک و کم‌ارتفاع می‌ساختند‌‌‌‌‌‌‌ تا گرم شد‌‌‌‌‌‌‌ن خانه راحت تر صورت گیرد‌‌‌‌‌‌‌. 

ارتفاع خانه‌های آن، حد‌‌‌‌‌‌‌اکثر به 40/1 سانتیمتر می‌رسد‌‌‌‌‌‌‌. این روستا که د‌‌‌‌‌‌‌ر د‌‌‌‌‌‌‌امنه تپه و به نوعی د‌‌‌‌‌‌‌ر گود‌‌‌‌‌‌‌ی زمین قرار گرفته، خانه‌هایی به هم فشرد‌‌‌‌‌‌‌ه د‌‌‌‌‌‌‌ارد‌‌‌‌‌‌‌.

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!

هر خانه د‌‌‌‌‌‌‌ارای فضاهایی همچون مخزن  برای نگهد‌‌‌‌‌‌‌اری گند‌‌‌‌‌‌‌م و جو و اجاق گلی برای طبخ غذاست .عمد‌‌‌‌‌‌‌ه مصالح به کار رفته د‌‌‌‌‌‌‌ر مسکن روستا شامل سنگ، چوب و هیزم است. علاوه بر مسکن به جاذبه‌های فرهنگی د‌‌‌‌‌‌‌یگری همچون مراسم عروسی و نامزد‌‌‌‌‌‌‌ی، مراسم ماه رمضان و عید‌‌‌‌‌‌‌ فطر و عید‌‌‌‌‌‌‌ قربان، مراسم باران‌خواهی و همچنین خوراک و غذاهای سنتی و پوشاک محلی این روستا، می‌توان اشاره کرد‌‌‌‌‌‌‌.

مرد‌‌‌‌‌‌‌م ماخونیک تا ۵۰ سال پیش چای نمی‌نوشید‌‌‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌‌‌، شکار نمی‌کرد‌‌‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌‌‌ و اصلا گوشت هم نمی‌خورد‌‌‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌‌‌ و هنوز سیگار نمی‌کشند‌‌‌‌‌‌.‌ مرد‌‌‌‌‌‌‌م ماخونیک این قبیل کارها را گناه می‌د‌‌‌‌‌‌‌انستند‌‌‌‌‌‌‌، ورود‌‌‌‌‌‌‌ تلویزیون به این روستا به معنای ورود‌‌‌‌‌‌‌ شیطان بود‌‌‌‌‌‌‌ و اهالی تا چند‌‌‌‌‌‌‌ سال پیش به تلویزیون می‌گفتند‌‌‌‌‌‌‌ شیطان. آنها هرگز اجازه نمی‌د‌‌‌‌‌‌‌اد‌‌‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌‌‌ کود‌‌‌‌‌‌‌کان مقابل تلویزیون بنشینند‌‌‌‌‌‌‌ و جاد‌‌‌‌‌‌‌و شوند‌‌‌‌‌‌‌.د‌‌‌‌‌‌‌ر گذشته اهالی این روستا با انواع غذاها بیگانه بود‌‌‌‌‌‌‌ه اند‌‌‌‌‌‌‌ ولی د‌‌‌‌‌‌‌ر سال‌های اخیر با بهتر شد‌‌‌‌‌‌‌ن اوضاع اقتصاد‌‌‌‌‌‌‌ی جامعه و به قول خود‌‌‌‌‌‌‌شان د‌‌‌‌‌‌‌ریافت یارانه اوضاع اند‌‌‌‌‌‌‌کی بهتر شد‌‌‌‌‌‌‌ه و مرد‌‌‌‌‌‌‌م می‌توانند‌‌‌‌‌‌‌ نان و برنج و گوشت هم بخورند‌‌‌‌‌‌‌.

د‌‌‌‌‌‌‌ر روستای ماخونیک غیر از د‌‌‌‌‌‌‌رخت عناب د‌‌‌‌‌‌‌رختی د‌‌‌‌‌‌‌یگری کشت نمی‌شود‌‌‌‌‌‌‌. البته د‌‌‌‌‌‌‌ر اطراف این روستا د‌‌‌‌‌‌‌رخت بنه نیز به صورت خود‌‌‌‌‌‌‌ رو وجود‌‌‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌‌‌ارد‌‌‌‌‌‌‌ و بنه همان د‌‌‌‌‌‌‌رختی است که اهالی روستا میوه آن را جمع آوری کرد‌‌‌‌‌‌‌ه و پس از خشک کرد‌‌‌‌‌‌‌ن می‌کوبند‌‌‌‌‌‌‌ و با آرد‌‌‌‌‌‌‌ و شلغم به مصرف غذایی می‌رسانند‌‌‌‌‌‌‌.د‌‌‌‌‌‌‌ر حال حاضر تعد‌‌‌‌‌‌‌اد‌‌‌‌‌‌‌ی از جوانان روستا د‌‌‌‌‌‌‌ر معاد‌‌‌‌‌‌‌ن گرانیت نزد‌‌‌‌‌‌‌یک روستا مشغول به کار شد‌‌‌‌‌‌‌ه اند‌‌‌‌‌‌‌ برای همین اوضاع اقتصاد‌‌‌‌‌‌‌ی و فرهنگی روستا تاحد‌‌‌‌‌‌‌ود‌‌‌‌‌‌‌ی بهتر شد‌‌‌‌‌‌‌ه است .

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!
ماخونیک د‌‌‌‌‌‌‌ر ۳۰ سال گذشته هیچ راه ارتباطی ای ند‌‌‌‌‌‌‌اشته ومرد‌‌‌‌‌‌‌مان این روستا د‌‌‌‌‌‌‌ر گذشته با د‌‌‌‌‌‌‌نیای بیرون خود‌‌‌‌‌‌‌ کمتر تعامل د‌‌‌‌‌‌‌اشته اند‌‌‌‌‌‌‌.د‌‌‌‌‌‌‌رگذشته اهالی روستای ماخونیک حمام ند‌‌‌‌‌‌‌اشته و د‌‌‌‌‌‌‌ر خانه‌های علفی روی تخته سنگ‌هایی خود‌‌‌‌‌‌‌ را می‌شستند‌‌‌‌‌‌‌ که د‌‌‌‌‌‌‌ر ۳۰سال گذشته از طرف د‌‌‌‌‌‌‌ولت د‌‌‌‌‌‌‌ر این روستا حمام عمومی‌احد‌‌‌‌‌‌‌اث شد‌‌‌‌‌‌‌ه است.

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!

از روستاهای شگفت‌انگیز هم دیدن کنید!

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

ویلیام پوگ (William Pogue)، کشف شخصی جالب و کمی ناخوشایند داشته است. این فضانورد که در نوامبر 1973 (آبان 1352) خلبان سومین و آخرین ماموریت سرنشین دار به ایستگاه فضایی «اسکای لب» بود، پدیده ای را تجربه کرد که آن را با عنوان «آروغ خیس» می شناسند. ممکن است خنده تان بگیرد (یا حال تان به هم بخورد)، اما آروغ خیس در فضا جوک نیست. با قرار گرفتن در ایستگه فضایی، شرایط بی وزنی حاکم می شود و در نتیجه غذاها برخلاف شرایط زمینی، به طور خودکار و بر اثر نیروی وزن شان در معده ته نشین نمی شوند. گاز، مایع و جامد مرتبا به زیر دریچه مری (دریچه ماهیچه ای حلقوی شکلی که مری و معده را از هم جدا می کند) ضربه زده و فشار می آورند.

«ویکی کلوئریس» (Vickie Kloeris)، مدیر سامانه غذایی ایستگاه بین المللی فضایی و نیز مدیر آزمایشگاه سامانه غذاهای فضایی ناسا در مرکز فضایی «جانسون» در هوستون است. او می گوید: «عملکرد دریچه مری به کمک جاذبه کامل می شود و خود دریچه به تنهایی کافی نیست.» بنابراین اگر شما در فضا آروغ بزنید، چیزهایی غیر از گاز هم بازخواهد گشت. با این اوصاف، اوضاع در فضای محدود یک سفینه فضایی، می تواند به هم ریخته و رنج آور شود، مگر اینکه فضانورد دهان خود را بسته نگه دارد و آنچه را بالا آمده، دوباره ببلعد؛ کاری که پوگ، قهرمانانه انجامش می داد.

ممکن است مایعات و جامدات بیرون آمده بر اثر یک آروغ خیس، در هوا معلق بماند و بعدا به تجهیزات و وسایل حساس فضاپیما بچسبند و به آن آسیب بزنند. هر چند کلوریس می گوید این نگرانی بزرگی نیست اما بوگ در فضاپیمایش بیش از هر چیز دیگر، نگران این موضوع بود. او همه تلاش خود را کرد تا در این ماموریت 84 روزه حتی المقدور آروغ نزند.

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

نخستین تجربه ها
پیش از آن که پوگ یاد بگیرد چطور می تواند آروغش را کنترل کند، دیگران حتی بر سر این موضوع که اصلا آیا انسان ها می توانند در فضا چیزی بخورند و بیاشامند هم چالش داشتند. آیا قادرند بدون کمک جاذبه، غذا و نوشیدنی را ببلعند؟ آیا غذا می تواند در بدن، مسیر صحیح خود را طی کند تا مواد مورد نیاز به بخش های مختلف برسد؟

در آوریل 1961 (فروردین 1340)، «یوری گاگارین» به عنوان اولین انسانی که به فضا رفت، تلاش کرد تا پاسخ این سوالات را در حالی که درون فضاپیمای «وُستوک – 1» به دور زمین می چرخید، بیابد. او دو تیوب خمیردندان مانند (حاوی گوشت آب پز و کوبیده شده) را در دهانش فشار داد و یک تکه شکلات داخل دهانش گذاشت (احتمالا نه در یک زمان). 

او به سختی آنها را بلعید و موفق شد. بعد از جنگ سرد، تقریبا یک سالی طول کشید تا در نتیجه پروژه «مِرکوری» یک فضانورد آمریکایی بتواند بیرون از محیط زمین مستقر شود. وقتی پرواز «جان گِلِن» در فضاپیمای «فرندشیپ 7» در فوریه سال 1962 (بهمن 1340) آغاز شد، برای او تیوب هایی حاوی گوشت گوساله و سبزیجات آب پز و کوبیده، سس سیب و پاکت های پودر آب میوه تدارک دیده شده بود. به این ترتیب ثابت شد که بلعیدن، عملی وابسته به جاذبه نیست.

به دلیل حرکت مارگونه حلقه های ماهیچه ای مری، غذا و نوشیدنی از اولین لقمه تا آخرینش، مثل موج به داخل شکم هدایت می شوند؛ بنابراین در شرایط جاذبه صفر، این کار نیز آزادانه انجام می گیرد. در سال های بعد پروژه مرکوری و بعد از این که خیال فضانوردان از این موضوع راحت شد، سعی کردند تا تیوب غذاهای بیشتری را همراه خود ببرند.

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

ماده اشتباه
در اواسط دهه 1960 و در پروژه «جِمینی»، وضعیت تغذیه تفاوت زیادی پیدا نکرد. پروژه ای که با ماموریت هایی طولانی تر، به بررسی تجهیزات و مهارت های مورد نیاز سفر به ماه می پرداخت. در پروژه مرکوری، غذا در تیوب ها برده می شد و در جمینی، در کیسه های کوچک مخصوص.

در موزه ملی هوا و فضای «اسمیت سونیان» آمریکا بهترین تعریف از این بسته بندی های غذایی را می توان مشاهده کرد: «غذاهای خشک شده به صورت «فریز – درای» (خشک کردن انجمادی)، هر کدام به اندازه یک گاز یا لقمه که با ژلاتین یا روغن پوشانده شده اند تا خرد نشوند.»

کیسه غذاهای جمینی، تجسم غذایی اند که هنوز بسیاری از مردم، آن را مترادف با سفرهای فضایی می دانند (البته بخشی از آن، به لطف محبوبیت غیرقابل توضیح بستنی های منجمد فضایی است که در فروشگاه «یادگاری های موزه فضایی» عرضه می شود) اما در واقعیت، آن مربع های اسفنجی خشک شده تنها یک بار به فضا راه پیدا کردند و سپس برای همیشه کنار گذاشته شدند؛ دلیلش هم بافت عجیب و غریب و مزه افتضاح آنها بود.

در پروژه جمینی، یک نکته دیگر هم به روشنی مشخص شد که البته مدیران زندان و ناخدایان کشتی هم از مدت ها قبل آن را می دانستند؛ کسانی که در مدتی طولانی در فضایی محدود محصور شده اند، نسبت به کیفیت، کمیت و نوع غذای شان وسواس پیدا می کنند.

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

درباره غذاهایی که تقریبا تمام فضانوردان از آنها متنفر بودند، موضع معترضانه فراگیری شکل گرفت. «گاس گریسام» فرمانده ماموریت «جمینی 3» هم، پیش از آن که در مارس 1965 (اسفند 1343) وارد فضا شود، یکی از بزرگترین معترضان و نکوهش گران غذاهای فضایی بود. کمک خلبان او «جان یانگ»، نقشه زیرکانه ای برای خروج از وضعیت موجد داشت.

کمی بعد از آن که این دو نفر در مدار گردشی زمین قرار گرفتند، یانگ دست در جیب لباس فضایی اش کرد و با پوزخندی به گریسام گفت: «نظرت درباره یک ساندویچ گوشت نمک سود چیه فرمانده؟» او این سوال را در حالی پرسید که بسته ای را که قاچاقی با خودش آورده بود به فرمانده اش می داد. گریسام که کیفور و شگفت زده شده بود، چند گاز از آن کند؛ البته پیش از این که مجبور شود ساندویچ را به خاطر ابری از خرده نان های شناور که گاز زدن هایش ایجاد کرده بود، دور بیندازد اما خنده آنها روی زمین چندان دوام نیاورد.

کنگره آمریکا خیلی سریع جلسه ای تشکیل داد تا بررسی کند اگر این ساندویچ قاچاقی و تکه هایش، خطری برای برنامه فضایی نوپا و فضاپیمای آنها ایجاد می کرد، چه می شد. با این حال مقصران این اتفاق (یانگ و گریسام)، تعهد دادند که دیگر دست به چنین اقداماتی نزنند و جریمه ای برایشان در نظر گرفته نشد.

زمانی که در ژوییه 1969 (تیر ماه 1348) پروژه «آپولو 11» در مرحله پرتاب سفینه به سمت ماه قرار داشت، شاید می دانستیم که چگونه می توان انسانی را به ماه فرستاد اما هنوز نمی دانستیم چطور می توان در این ماموریت،غذای خوبی را نیز همراهش کرد. فضانوردان آپولو به جای غذاهای سردی که در جمینی به صورت منجمد و خشک شده بودند، از مواد غذایی گرمی که به همان روش خشک شده بود استفاده کردند.

این غذا شامل یک خورکی مخصوص صبحانه بود که از سوی یکی از فضانوردان ماموریت، با این عبارت تاریخی توصیف شد: «تکه های لاستیکی درشت، با عطر و طعم سوسیس»؛ اگرچه کالری دریافتی ناین فضانوران، 200 کالری بیشتر از 2800 کالری روزانه بود اما فضانوردان آپولو نیز با همان مشکلاتی مواجه شدند که فضانوردان قبلی، وقتی بیش از یک یا دو روز در فضا می ماندند، مواجه می شدند؛ آنها کم غذا می خوردند و به میزان قابل توجهی وزن کم می کردند. این برای کسی که قرار است مدتی طولانی را خارج از زمین بگذراند، خبر بدی است.

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

ما مشکل داشتیم
در مقابله با این ناخرسندی فراگیر، بعد از ماموریت های آپولو، برنامه ریزان متوجه شدند که پیش از ارسال فضانوردان به اولین ایستگاه فضایی آمریکا (اسکای لب)، با سختی هایی جدی مواجه هستند. در صورتی که پرسنل فضاپیما نمی توانستند خودشان را با غذاهای تدارک دیده شده وفق دهند، ماموریت های برنامه ریزی شده یک تا سه ماهه پروژه به مشکلات جدی برمی خورد.

در بازه زمانی پرتاب اسکای لب (در سال 1973) تا آتش گرفتنش (در سال 1979)، این ایستگاه تنها میزبان 9 نفر بود اما از نظر سامانه تغذیه در یکی از بهترین وضعیت ها تاکنون قرار داشته. منوی غذای آنها 72 نوع مختلف غذاهای منجمد و یخچالی را شامل می شد که این تنوع نه پیش و نه پس از آن سابقه نداشته است. با وجود مشکل معدَوِی بوگ، ارتقای رژیم غذایی تدارک دیده شده در اسکای لب موثر واقع شد. برای اولینه بار، فضانوردان بدون این که نسبت به ابتدای سفر وزن کم کنند، به زمین بازگشتند.

تجربه موفق اسکای لب، در بنرامه غذایی خدمه ایستگاه فضایی بین المللی هم تکرار شد؛ ایستگاهی که از سال دو هزار تاکنون، همزمان میزبان حداکثر شش خدمه بوده است، در عین حال این تجربه ها، روشنگر چالش های پیش روی کسانی شد که آرزوی فرستادن انسان به مریخ را دارند.

به قوئل کلوریس، «تکراری و کهنه شدن منو، مشکل حل نشده ای است که می تواند توانایی و کارتآیی پرسنل را در سفر به مریخ کاهش دهد.»

البته چالش آماد (لجستیک) نیز مشکلی است که باید بر آن غلبه کرد. طی ماموریت به مریخ، هر نفر تقریبا به 1500 کیلوگرم غذا نیاز دارد که تمام شان باید تاریخ مصرفی حدود پنج سال داشته باشد. کلوریس می گوید: «ما می توانیم غذاهایی درست کنیم که در این مدت طولانی دوام بیاورند اما مشکل اینجاست که معلوم نیست کیفیت غذای تولید شده چطور خواهد بود.»

غذاهایی که کابوس فضانوردان هستند

اما بعد از این که پرسنل مستقر در فضا این غذاها را خوردند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ کلوریس می گویدهمانطور که از فضانوردان انتظار نمی رود در طول ماموریت شان در ایستگاه فضایی بین المللی آروغ خود را نگه دارند، لازم نیست در ماموریت به سیاره سرخ نیز چنین کنند. البته ناسا دستورالعمل مشخصی درباره موضوع ذکر شده ارائه نکرده و معمولا در مراحل گزارش گیری پس از ماموریت ها از سوی فضانوردان نیز چنین مشکلی مطرح نمی شود؛ «این موضوع معمولا اصلا مطرح نمی شود تا درباره اش بحث شود.»

مثل پوگ (و بسیاری از دیگر فضانوردان بعد از او)، بعضی مواقع آنها باید دندان هایشان را روی هم فشار دهند، محتویات دهان شان را به سختی قورت دهند و برگردند سر کارشان.